Showing posts with label Tlazolteotl. Show all posts
Showing posts with label Tlazolteotl. Show all posts

Wednesday, March 4, 2020

เทวีทลาโซลเตโอทล์ (Tlazolteotl)






เป็นเทวีองค์สำคัญในลัทธิศาสนาของอัซเต็ค และทรงเป็นเหมือน พระแม่กาลี แห่งอเมริกากลางก็ว่าได้

เพราะขณะที่ทรงอุปถัมภ์ความรัก ความปรารถนา กามารมณ์ และความเป็นผู้ใหญ่ ตลอดจนพิธีชำระให้บริสุทธิ์ (Purification) รวมทั้งทรงเป็นคุรุเทพของพวกหมอตำแยนั้น

พระนางก็ทรงเกี่ยวข้องกับบาปเคราะห์ กามโรค และโรคภัยไข้เจ็บอื่นๆ ด้วย

กล่าวคือ เชื่อกันว่า กามโรค หรือโรคภัยไข้เจ็บอันเกิดจากเพศสัมพันธ์ต่างๆ นั้น เกิดจากการดลบันดาลของพระนาง โดยเฉพาะจากเพศสัมพันธ์ที่ไม่ถูกต้องตามจารีตประเพณี 

แต่ถ้าเป็นโรคทางเพศสัมพันธ์ ที่เกิดในสามีภรรยาที่ถูกต้องตามประเพณี ก็สามารถขอให้พระนาทรงบำบัดได้ครับ

และแม้การแพทย์ของอัซเต็ค จะไม่เจริญก้าวหน้าเท่าการแพทย์แผนปัจจุบันของพวกเรา แต่อย่างน้อย พวกเขาก็ก้าวหน้ากว่าชาวยุโรปในยุคเดียวกัน

คือเชื่อว่า โรคทางเพศสัมพันธ์ และโรคภัยไข้เจ็บอีกหลายชนิด เกิดจากสุขอนามัยที่ไม่ดีพอ ซึ่งจะรักษาได้ด้วยการแช่น้ำอุ่น ในพิธีชำระให้บริสุทธิ์นั่นเอง

โดยนัยนี้ พระนางจึงทรงเกี่ยวข้องกับน้ำร้อน และยังทรงใช้พิธีกรรมดังกล่าวนี้ปลดเปลื้องผู้บูชาจากบาปเคราะห์ทั้งปวงด้วย




ในลัทธิศาสนาของอัซเต็คนั้น มีความเชื่อในเรื่อง การสารภาพบาป คล้ายกับศาสนาคริสต์ โดยมีเทพอยู่ 2 องค์ที่มีบทบาทสำคัญในด้านนี้ คือ เทพอสูรเตซคาทลิโปคา (Tezcatlipoca) ซึ่งเป็นเทพแห่งการบูชายัญ และ เทวีทลาโซลเตโอทล์

เชื่อกันว่า ชาวอัซเต็คผู้ใดก็ตามได้ทำพิธีสารภาพบาป (โดยเฉพาะในด้านตัณหาราคะ) เบื้องหน้าเทวรูปของเทวีทลาโซลเตโอทล์ เขาก็มั่นใจได้ว่า บาปเคราะห์ของเขาจะถูกขจัดให้สูญสิ้นไป

ในทางโบราณคดีสันนิษฐานว่า เดิมพระนางทรงเป็นเทวีของชนเผ่าพื้นเมืองที่ตั้งหลักแหล่งอยู่แถวอ่าวเม็กซิโกมาก่อน เมื่อชนชาติอัซเต็คเข้าครอบครองพื้นที่ดังกล่าว พระนางก็ทรงกลายเป็นเทพนารีที่ใกล้ชิดกับวิถีวัฒนธรรมของชนชาตินี้ ตลอดยุครุ่งเรืองของพวกเขา

พระนางทรงมีวันสำหรับการบูชาประจำปี ในปฏิทินทางศาสนาซึ่งมี 260 วัน และทรงมีความสัมพันธ์กับวันแห่งเสือจากัวร์ ซึ่งเป็นวันศักดิ์สิทธิ์ในลัทธิศาสนาอัซเต็คด้วย




ปัจจุบัน เทพนารีองค์นี้ทรงได้รับความนิยมในลำดับต้นๆ ทั้งในหมู่ผู้สนใจเทวศาสตร์อัซเต็ค และองค์ความรู้ทางการแพทย์แผนโบราณของอเมริกากลาง

ในขณะที่กลุ่ม pagan สาย dark ที่ชื่นชอบพระแม่กาลีของอินเดีย ตลอดจนเทวีแห่งแซ็กซ์ในลัทธิศาสนาโบราณต่างๆ ก็จะมีรูปภาพของพระนางอยู่บนแท่นบูชาด้วยครับ

...................................



Picture Credit  : ภาพบนสุด เป็นผลงานของ Jonathan Higareda

หมายเหตุ : เนื้อหาในบทความนี้ มีลิขสิทธิ์ ใครจะนำไปใช้อ้างอิงที่ใด ไม่ว่าส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือทั้งหมด จะต้องระบุ URL ของแต่ละบทความด้วย และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าโดยเด็ดขาด

Sunday, March 1, 2020

คณะเทพอัซเต็ค






เทววิทยาอัซเต็คมีทรรศนะว่า เทพทั้งปวงล้วนสืบสายมาจากแหล่งเดียวกัน คือ โอเมเตโอทล์ (Ometeotl)

ซึ่งเป็นภาครวมของ เทพบิดรโอเมเตคูฮ์ทลิ (Ometecuhtli) และ เทพมารดรโอเมซิวาทล์ (Omecíhuatl)

เทพทั้งสององค์นี้เป็นนามธรรมครับ คล้ายๆ พลังหยินหยางของจีน คือไม่มีเทวรูป หรือหิธีบูชาใดๆ

แต่ก็เป็นบรรพชน ผู้ให้กำเนิดทั้ง จอมเทพเควตซัลโคอาทล์ (Quetzalcoatl) และเทพเจ้าที่สำคัญอีกหลายองค์ ดังต่อไปนี้




1.สุริยเทพ และเทพสงคราม ฮวิตซิโลปอชทลิ (Huitzilopochtli) ทรงเป็นเทพที่มีความสำคัญสูงสุด โดยเฉพาะในยุคเสื่อมของจักนวรรดิอัซเต็ค ที่หมกมุ่นกับการทำสงคราม เพื่อแสวงหาเหยื่อบูชายัญ

พระองค์ทรงมีเทวประวัติที่เหี้ยมเกรียม เมื่อแรกประสูติ ก็ทรงสังหารพระขนิษฐภคินี คือ จันทรเทวีโคโยลซาอูฮ์ควี (Coyolxauhqui) และพระเชษฐาถึง 400 องค์ในคราวเดียว

เหตุการณ์อันสยดสยองนี้ แม้จะเกิดขึ้นเพราะต้องทรงปกป้องพระมารดา แต่ก็ทำให้พระองค์ทรงโปรดการบูชายัญ ด้วยชีวิตมนุษย์คราวละมากๆ ครับ




2.วรุณเทพ ทลาลอค (Tlaloc) ผู้ดลบันดาลสายฝน และความอุดมสมบูรณ์

ซึ่งในประติมานวิทยาอัซเต็ค มักทำเป็นรูปหน้ากาก ซึ่งใครก็ตามที่คุ้นเคยกับศิลปะบาหลี จะรู้สึกว่าดูคล้ายกันอย่างบอกไม่ถูกเลยละครับ

นอกจากการบูชาโดยลำพังแล้ว วรุณเทพองค์นี้ยังทรงได้รับความนิยมในการบูชาร่วมกับเทพที่สำคัญองค์อื่นๆ เช่น :

-สุริยเทพฮวิตซิโลปอชทลิ ดังปรากฏที่ มหาเทวาลัยแห่งกรุงเตนอชติทลัน (Tenochtitlan) นครหลวงแห่งจักรวรรดิอัซเต็ค

-จอมเทพเควตซัลโคอาทล์ ดังเช่นที่เทวสถานขององค์จอมเทพในกรุงเตโอติวาคัน (Teotihuacan) เพราะทรงเป็นเทพผู้ประทานฝนเหมือนกัน




3.เทพอสูร เตซตาทลิโปคา (Tezcatlipoca) ผู้เป็นต้นเหตุแห่งความเชื่อ ที่นำจักรวรรดิของอัซเต็ค และอารยธรรมต่างๆ ทั่วอเมริกากลางไปสู่ความวิบัติหายนะ

พระองค์ทรงใช้เล่ห์กลแย่งชิงบัลลังก์จากจอมเทพเควตซัลโคอาทล์ แล้วปกครองมนุษย์ โดยไม่มีศีลธรรมหรือคุณธรรมใดๆ ทำให้ผู้คนจำต้องก้มหน้าบูชาพระองค์ด้วยความหวาดกลัว

ทรงทำให้อารยธรรมต่างๆ ทั่วอเมริกากลาง หมกมุ่นแต่การทำสงครามกัน เพื่อจับเชลยบูชายัญถวายแด่พระองค์ จนกลายเป็นความเขื่อที่ลามเลยไปถึงเทพเจ้าองค์อื่นๆ ด้วย

นอกจากสามองค์นี้ ยังมีเทพอื่นๆ ที่บูชากันทั่วไป เช่น

เทพมิกซ์โคอาทล์ (Mixcoatl) เทพเจ้าแห่งทางช้างเผือก สงคราม และการล่าสัตว์




เทพซิเป-โตเต็ค (Xipe-Tótec) เทพเจ้าแห่งทองคำ การเกษตร และฤดูใบไม้ผลิ




ยมเทพ มิคทลันเตคูฮ์ทลิ (Mictlantecuhtli) ผู้ปกครองทุกดวงวิญญาณในสัมปรายภพ




เทพเซนเตโอทล์ (Centeoltl) เทพเจ้าแห่งข้าวโพด

เทพอิตซ์ทลาโคลิอูฮ์เคว (Itztlacoliuhque) เทพเจ้าแห่งภัยพิบัติ อุณหภูมิ และหินออบซิเดียน (Obsidian) ซึ่งใช้ทำกระจก และมีดที่ใช้ในพิธีบูชายัญ

เทพโตโลเคว นาวาเคว (Toloque Nahuaque) เทพผู้สร้างจักรวาล สัญลักษณ์แห่งการเริ่มต้นของสรรพสิ่ง และผู้พิทักษ์ธรรมชาติ

หรือในส่วนของเทพนารี ก็จะมีหลายองค์เช่นกัน ที่นิยมบูชากันทั่วไป ดังนี้ครับ




มหาเทวีโคอาทลิเคว (Coatlicue) เทพมารดร ผู้ให้กำเนิดองค์สุริยเทพฮวิตซิโลปอชทลิ จันทรเทวีโคโยลซาอูฮ์ควี และพระโอรสอีก 400 องค์ ที่ถูกองค์สุริยเทพสังหาร และเสกให้เป็นดวงดาว




เทวีทลาโซลเตโอทล์ (Tlazolteotl) ผู้เปรียบประดุจพระแม่กาลีแห่งอเมริกากลาง




เทวีโซชิเควตซัล (Xochiquetzal) เทวีแห่งความงามและความรัก




เทวีอิตซ์ปาปาโลทล์ (Itzpapalotl) ผู้คุ้มครองวิญญาณของเด็ก รวมทั้งผู้หญิงที่ตายในการใช้แรงงาน (Cihuateteo)





สมุทรเทวี ฮวิกซ์โตซิวาทล์ (Huixtocihuatl) ผู้ปกครองทะเลและมหาสมุทร

ซึ่งผมจะทยอยนำเสนอเรื่องราวของเทพที่สำคัญแต่ละองค์ แบบเจาะลึก ในโอกาสต่อไปครับ


...................................


หมายเหตุ : เนื้อหาในบทความนี้ มีลิขสิทธิ์ ใครจะนำไปใช้อ้างอิงที่ใด ไม่ว่าส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือทั้งหมด จะต้องระบุ URL ของแต่ละบทความด้วย และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าโดยเด็ดขาด